Konu hakkında daha derinlemesine bilgi sahibi olmak isteyenler aşağıdaki bağlantıları takip edebilirler;

Foreign Policy (playlist): Learn how we can promote peace and human flourishing through our approaches to foreign policy.

Foreign Policy (program): Join professors Christopher Coyne and Abigail Hall Blanco as they explore the history of foreign policy, the military industrial complex, and the effects of war on domestic policies.
Dış Politikayı Açıklamak, 11. Bölüm: Milli Savunmayı Özelleştirmeli Miyiz?

Çoğu insan, milli savunmanın doğası gereği devlet tarafından sağlanması gerektiğini ve özelleştirilemeyeceğini düşünür. Ekonomi bilimine göre milli savunma bir kamu hizmetidir. Bu çok bariz bir tespit, milli savunma elbette kamu yararına bir hizmettir. Fakat iktisatta kamu malı ya da kamu hizmeti daha spesifik bir anlam taşır.

Bu, teorik olarak insanların karşılığını ödemek istediği, ancak malın ya da hizmetin belli özelliklerinden dolayı ödemedikleri bir şeydir. Dolayısıyla bu mal ya da hizmet yeterli miktarda tedarik edilemez ve devlet tarafından sağlanması ya da sübvanse edilmesi gerekir. Ekonomistlere göre bir şeyi kamu hizmeti yapan, kapsayıcı ve rakipsiz oluşudur.

Eğer bir hizmetten bu hizmet karşılığında bir ödeme yapmayanlar da yararlanabiliyorsa, yani hiç kimse dışlanmıyorsa, o zaman bu hizmet; “kapsayıcı” kabul edilir. Bu ödeme yapmayan insanlara “bedavacı” diyoruz. Bedavacılar herhangi bir ödeme yapmadan hizmetten fayda sağladıkları için diğer insanlar da ödeme yapmamayı tercih edecek ve bu durumda bu hizmet sağlanamaz hale gelecektir. Hizmetin rakipsizliği ise bu hizmetten aynı anda birden fazla kişinin birbiriyle rekabet etmeksizin yararlanabileceği anlamına gelir.

Peki, milli savunma gerçekten kapsayıcı ve rakipsiz bir kamu hizmeti midir? Amerika Birleşik Devletleri’ni dışarıdan gelebilecek saldırılardan koruyan füze savunma sistemini ele alalım. Füze savunması rakipsiz midir? Bir anlamda, evet. Sizin aldığınız bu korunma hizmeti komşunuzun daha az korunmasına yol açmayacaktır.

Ancak öte yandan, füze savunması, örneğin New York ve Los Angeles gibi iki şehri aynı anda eşit derecede iyi koruyamaz. Bu durumda füze savunması rakipsiz değil, rekabetçi olabilir. Ya kapsayıcılık? Ödeme yapmayanların faydalanması bir şekilde engellenebilir mi? ABD’ye doğru yol alan bir düşman füzesini, yalnızca ödeme yapmayan insanların evlerine doğru yönlendiremezsiniz elbette.

Fakat diğer taraftan, New York’taki insanlar füze savunması için para ödemişken Los Angeles’takiler ödemediyse, teorik olarak onları bu savunma hizmetinden hariç tutmak mümkündür. Dolayısıyla, eğer milli savunma kapsayıcı ve rakipsiz olmayabiliyorsa, o halde sadece devlet eliyle değil, özel kuruluşlar tarafından da sağlanabilir mi?

Gerçek şu ki, milli savunma bazı yönlerden kapsayıcı ve rakipsizdir. Fakat savunmanın ve güvenliğin nasıl özel olarak sağlanabileceğine dair örnekler de mevcut. Örneğin, 11 Eylül saldırılarının ardından bazı kahraman vatandaşlar, ABD’de en az iki terörist saldırıyı önlediler: 2001 yılında ayakkabıya, 2009’da ise iç çamaşıra gizlenmiş bombalı saldırı girişimleri.

Bu teröristler devletin terörle mücadele çabalarına rağmen uçağa binmeyi başardı, ancak sivil vatandaşların müdahalesi ile önemli can kayıpları engellenmiş oldu. Mesela mahalle sakinlerinin gönüllü olarak yaptığı mahalle bekçiliğini, ya da 24 saat nöbet tutan özel güvenlik fikirlerini ele alalım. Buna şüpheci yaklaşıyorsanız, özel güvenliğin büyük çaplı yabancı istilaları engellemeye yetmeyeceğini savunabilirsiniz. Öyleyse bir de bireylerin savaş sigortası için aylık prim ödeyecekleri savunma sigorta şirketlerinin varlığını hayal edin.

Yabancı bir işgalci tarafından verilecek her kuruş hasar için sigorta şirketi mağdura ödeme yapmak durumunda kalacaktır. Bu da sigorta şirketlerini bu tür olası istilaları önlemek için daha ciddi tedbirler almaya sevk edecektir. Hasar tazminatı ödeme olasılığını ciddi şekilde düşürmek için tank, jet, askeri birlik gibi önlemlere yatırım yapacaklardır.

Gerçekten büyük çaplı bir istila ihtimali olduğunda sigorta şirketleri müşterilerini savunmak için bir araya geleceklerdir. Eğer milli savunma gerçekten ekonomik açıdan bir kamu hizmetiyse, belki de bu işi devlete bırakmak daha doğru olacaktır. Ancak eğer kapsayıcı ve rakipsiz olmadığı durumlara sahipse, özelleştirme fikrini niye bu kadar çabuk eliyoruz?

Kesinlikle üzerinde düşünülmesi gereken bir konu.

Konuşmacı: Christopher Coyne

Çeviri: Bora Islier

Redaksiyon: Oğuz Yılmaz

Kaynak: LearnLiberty.org

Bu başlık için şu anda yorum yapılamıyor.