Konu hakkında daha derinlemesine bilgi sahibi olmak isteyenler aşağıdaki bağlantıları takip edebilirler;

  • Foreign Policy (program): Join professors Christopher Coyne and Abigail Hall Blanco as they explore the history of foreign policy, the military industrial complex, and the effects of war on domestic policies.

DEVLET YARDIMLARI MAĞDURLARA ULAŞIYOR MU?

12 Ocak 2010 tarihinde Haiti’yi vuran deprem, 250 milyon insanın ölümüne, 1,5 milyona yakın insanın ise evsiz kalmasına sebep oldu. Felaketten sonra acil bir yardım gerekliydi fakat evlerin yeniden inşası, temel mal ve hizmetler gibi en basit ihtiyaçlar bile yerine ulaştırılamadı.

Milyarlarca dolarlık dış yardıma ve on binlerce yardım görevlisinin çabasına rağmen, altı yıl sonra bile durum hâlâ aynı. Ülke genelinde yaklaşık 80 bin evsiz Haitili, çadır kamplarda yaşamını sürdürüyor. Ve birçok kampta su ve tuvalet eksikliği, ciddi sağlık ve hijyen problemlerine yol açıyor.

İyi organize olmuş ve finanse edilmiş bir devlet yardımı, acıları bir nebze hafifletecekken, nasıl böyle başarısız olunur? Haiti, devlet destekli afet yardımının başarısızlığa uğradığı tek ülke değil. 2005 yılında ABD, kendi sınırları içerisinde meydana gelen Katrina Kasırgası’na da yardımda da başarılı olamamıştı.

Gerçek şu ki, acıları dindirmeyi amaçlayan insani yardımlar genelde başarısızlığa uğruyor ve bu durumda zaten zarar görmüş binlerce insanın acılarına yenileri ekleniyor. İnsani yardım çabalarının başarısız olmasının birkaç ana sebebi var ve bu sebepler politikayla ilişkilidir. Bunlardan biri, devlet destekli yardımın devlet kurumları arasında rekabete sebep olmasıdır.

Yardım eden kurumlar ve yardımları alan ülkeler, yardımın en verimli nasıl dağıtılacağı konusuyla ilgilenmiyorlar; bunun yerine mali kaynak üzerinde kontrol sağlama rekabetine giriyorlar. Örneğin eski Savunma Bakanı Robert Gates, Washington DC’deki politik mücadelenin Afganistan ve Irak’ta başarısızlığa nasıl katkı yaptığını açıklamıştı.

Ayrıca devlet destekli fon, sivil toplum kuruluşları arasında rekabeti tetikler, bu da devlet destekli paranın güvenliğini oldukça tehdit eder. Bu durumda STK’ların odak noktası, ihtiyaç sahiplerine yardım etmekten çok kendilerine ek kaynak sağlamak için lobi faaliyetleri haline gelir. Uluslararası camiadan Haiti’ye 10 milyar dolar yardım sözü geldikten sonra, yardım zincirine katılan STK’ların sayısı 10 binden 15 bine fırladı.

Bu 15 bin sivil toplum kuruluşu, 10 milyar dolardan pay alabilmek için büyük meblağlar harcayıp lobi faaliyeti yürüttü. Bu meblağlar Haitililerin zor durumunu bir nebze hafifletmek için harcanabilirdi. Ayrıca STK’lar arasındaki rekabet, kaynakların kullanımı konusunda mağdurların söz sahibi olma hakkını kısıtlıyor.

Haiti’ye 2013 Ocak ayı itibarıyla 9 milyar dolar yardım yapıldı. Bu yardımın %94’lük kısmı uluslararası STK’lar ve şahıslar aracılığıyla yapıldı. Bağışın sadece %5’inin direkt olarak Haiti vatandaşları ve kurumlarına gittiği tahmin ediliyor. Devlet destekli yardımların amacına ulaşamamasının bir diğer nedeni ise hantal bürokrasi engelidir.

Haitili bürokratların evrak işleri sebebiyle Dünya Gıda Programı için malzeme taşıyan kamyonların Haiti’ye girişi ilk başta reddedildi ve birkaç günlük gecikme yaşandı. Ve temel ihtiyaç malzemesi yüklü gemiler bürokrasiden dolayı aylarca geciktirildi, ki bu sadece Haiti’ye özgü değil. Katrina Fırtınası’ndan sonraki ilk 8 ayda milyarlarca dolar çöpe atıldı. Boş kalan ve kullanılmayan prefabrik evler için ziyan edilen paralar da bu bütçeye dahildi.

Peki bürokrasinin bütçeyi genellikle ziyan etmesinin sebebi nedir? Bunun iki sebebi vardır: Birincisi: Bürokratlar bütçelerini ve personelini artırmak için uğraşırlar; çünkü bu sayede politik nüfuzlarını artıracaklardır. Fakat daha fazla parayı güvence altına almak için kapasitelerinin üzerinde işlere girişirler. Buna “görevden sapma” denir.

İkincisi: Bürokratların verimli çalışmak gibi bir güdüsü yoktur; çünkü üzerinde oynadıkları para başkasına aittir. Tam tersine eğer verimli çalışır ve bütçelerinden daha az harcarlarsa bir sonraki yıl düşük bütçe ile cezalandırılırlar.

Politikanın gerçekleri, devletin zor durumdaki ülkeler için kısa sürede etkili çözüm üretme kapasitesine kuşkucu bakmamız için bize yeterince malzeme verir. Bu durum bürokrasinin doğasından, devlet bağışçıları ve STK’ların arzularından da kaynaklanıyor olsa neticede devlet\ yardım eli uzatmaya çalışırken yarardan çok zarar getiriyor.

Kaynak: Learnliberty.org
Konuşmacı: Prof. Christopher Coyne / George Mason University
Çeviri: Başak Öner
Redaksiyon: Ahmet Altundal

Bu başlık için şu anda yorum yapılamıyor.